Brąz

Brąz jest stopem miedzi z cyną oraz innymi pierwiastkami. Zawartość miedzi w stopach wynosi około 80-90 % ogólnej masy. Do najpowszechniej używanych stopów należą brązy: cynowe, aluminiowe, berylowe, krzemowe oraz ołowiowe. Nazwa brązu pochodzi od głównego dodatku stopowego.

 

Brązy dzielimy na dwie grupy tj. brązy do obróbki plastycznej oraz brązy odlewnicze.

 

Brązy do obróbki plastycznej charakteryzuję się wysoką wytrzymałością, odpornością na korozję  oraz ścieranie. Stosuje się w nich mniejsze ilości dodatków stopowych niż w przypadku brązów odlewniczych w celu uzyskania lepszych właściwości plastycznych stopów.

 

Brązy odlewnicze to na ogół stopy wieloskładnikowe, zawierające obok cyny inne pierwiastki tj. cynk, aluminium, ołów oraz fosfor.
Ich struktura zbudowana jest z ziaren. Brązy odlewnicze charakteryzują się odpornością na korozję i ścieranie oraz dobrą lejnością
i skrawalnością. Brązy odlewnicze stosuje się do odlewania pomników oraz różnorodnych części i elementów o zastosowaniach zbliżonych jak w przypadku brązów do obróbki plastycznej.

 

 

 GATUNKI BRĄZU

PN PN-EN DIN  WŁAŚCIWOŚCI I ZASTOSOWANIE / PROPERTIES AND APPLICATION
Symbol
Symbol
Numer
Number
Symbol
Symbol
Numer
Number
BRĄZ CYNOWY / TIN BRONZE
B4 CuSn4 CW450K CuSn4 2.1016 Brązy cynowe charakteryzują się sprężystością oraz odpornością na ścieranie i korozję. Są podatne do lutowania, spawania i przeróbki plastycznej na zimno. Znajdują zastosowanie przy produkcji elementów trudnościeralnych, przyrządów kontrolno-pomiarowych oraz sprężyn. Stop CuSn12 wykazuje ponadto bardzo dobre właściwości ślizgowe również przy dużych prędkościach dlatego stosowany jest głównie na koła zębate oraz ślimakowe.
Tin bronze alloy is characterised by elasticity and resistance to abrasion and corrosion. It subjects to soldering, welding and cold working. The alloy is used for production of wear-resistant parts, testing and measuring instruments and springs. With high speeds the alloy of bronze CuSn12 is characterized by good sliding properties. For this reason it is mainly used for production gears.
B6 CuSn6 CW452K CuSn6 2.1020
B8 CuSn8 CW453K CuSn8 2.1030
B10* CuSn10 CC480K G-CuSn10 2.1051
CuSn12 Gbz12
BRĄZ CYNOWO-FOSFOROWY / TIN-PHOSPHORUS BRONZE
B101* CuSn10P Brąz cynowo-fosforowy wykazuje odporność na ścieranie, korozję oraz duże obciążenia mechaniczne. Używany do części maszyn narażonych na duże obciążenie, szybko obrotowych, źle smarownych i narażonych na korozję.
The main characteristics of phosphor bronze alloy are tin-abrasion resistance, corrosion resistance and high mechanical loads. Phosphor bronze alloy is used for production of machine parts exposed to heavy load, quick turnover machine parts , corrosion as well as poorly lubricated.
BRĄZ CYNOWO-OŁOWIOWY / TIN-LEADED BRONZE
B1010* CuSn10Pb10 CC495K G-CuPb10Sn 2.1177 Stop cynowo-ołowiowy znajduje zastosowanie przy produkcji łożysk i części trących maszyn pracjuących przy dużych szybkościach i naciskach.
Tin-lead alloy is used for production of bearings and rubbing parts of machines that operate on high speeds and pressures.
BRĄZ CYNOWO-CYNKOWO-OŁOWIOWY / TIN-ZINC-LEAD BRONZE
B555 CuSn5Zn5Pb5 CC491K G-CuSn5ZnPb/RG5 2.1096 Stopy cynowo-cynkowo-ołowiowe charakteryzują się wysoką odpornością na ścieranie i korozję. Stosowane głównie na łożyska w przemyśle narzędziowym i motoryzacyjnym oraz przy produkcji części maszyn, armatury pojazdów, silników i traktorów.
Tin-Zinc- Lead alloy is characterised by high resistance to abrasion and corrosion. It is mainly used in tool industry for production of bearings, automotive industry as well as for manufacturing of machinery parts, vehicles parts, engines and tractors.
B444 CuSn4Pb4Zn4 CW456K
RG7 CuSn7Zn4Pb7 CC493K
 BRĄZ ALUMINIOWY / ALUMINIUM BRONZE
BA8 CuAl8 CuAl8 2.0920 Brązy aluminiowe wykazuję dużą odporność na korozję, ścieranie oraz uderzenia. Dzięki tym właściwością znajdują zastosowanie w przemyśle chemicznym, komunikacyjnym, okrętowym oraz lotniczym. Używane są na elementy pracujące w wodzie morskiej, silnie obciążone części maszyn i silników, styki ślizgowe, części łożysk, sita, śruby, armaturę oraz monety.
Aluminium bronze alloy is characterised by high resistance to corrosion, abrasion and impact. Due to these properties they are used in the chemical industry, transportation, shipbuilding and aerospace. They are used for production of elements that work in seawater, highly loaded parts of machines and engines, sliding contacts, parts of bearings, filters, bolts, fittings and coins.
BA1032 CuAl10Fe3Mn2 CW306G CuAl10Fe3Mn2 2.0936
BA1054 CuAl10Ni5Fe4 CW307G CuAl10Ni5Fe4 2.0966
BA93* CuAl9Fe3
BA83 CuAl8Fe3 CW303G CuAl8Fe 2.0932
BRĄZ KRZEMOWY / SILICON BRONZE      
BK31 CuSi3Mn1 CW116C CuSi3Mn1 2.1525 Brązy krzemowe wykazują wysoką sprężystość, odporność na korozję oraz podatność do spawania i przeróbki plastycznej na zimno i na gorąco. Stosowane w przemyśle chemicznym i maszynowym do produkcji elementów sprężystych, spawalnych, siatek oraz części narażonych na ścieranie.
Silicon bronze is characterised by high elasticity, corrosion resistance and susceptibility to welding as well as processing of cold and hot. It is used in chemical industry and machinery for the production of elastic, weldable nets and parts exposed to wear.
BK331* CuSi3Zn3Mn1
BRĄZ BERYLOWY / BERYLLIUM BROZE      
BB2 CuBe2 CW101C CuBe2 2.1247 Brązy berylowe to stopy sprężyste, żaroodporne oraz nieiskrzące. Stosowane są do produkcji elementów sprężystych, armatury chemicznej oraz elementów żaroodpornych tj. gniazda zaworów i narzędzia nieiskrzące.
Beryllium bronze alloys are resilient, heat-resistant and non-sparking. They are used for manufacturing of springs, fittings, chemical and heat resistant components such as valve seats and non-sparking tools.
BB21 CuBe2Pb CW102C CuBe2Pb 2.1248

 * stopy odlewnicze / casting alloy